එක්ස් (X) සහ ටික්ටොක් (TikTok) සමාජ මාධ්‍ය ජාල ඔස්සේ සංසරණය වන වීඩියෝවකින් කියැවෙන්නේ පාපන්දුවක් තරම් විශාල ප්‍රමාණයේ “අයිස් කැට” නිවාස, පදික වේදිකා සහ නවතා ඇති වාහන මතට ඇද හැලෙමින් පෙර නොවූ විරූ, බියකරු අයිස් ගල් වැස්සක් (Hailstorm) සිදුවන බවයි.

FactSeeker තීරණය: AI තාක්ෂණයෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දකි

ඉන්දියාව ඇතුළු දකුණු ආසියාවේ විවිධ ප්‍රදේශවල මෑතකදී ඇති වූ දැඩි අයහපත් කාලගුණික තත්ත්වයන් මධ්‍යයේ, මෙම කැපී පෙනෙන වීඩියෝව සමාජ මාධ්‍ය පුරා දැඩි ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී ඇත.

විවිධ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් හරහා බෙදා හැරෙන මෙම දර්ශනවල දැක්වෙන්නේ, වාණිජමය වීදියක් මතට විශාල අයිස් කුට්ටි ඇද හැලෙන ආකාරයයි. බොහෝ දෙනෙක් මෙය වත්මන් දේශගුණික විපර්යාසයක බිහිසුණු අනතුරු ඇඟවීමක් හෝ “උණුසුම් පුවතක්” (Breaking News) ලෙස හුවා දක්වමින් ප්‍රචාරය කරති.

කෙසේ වෙතත්, FactSeeker විසින් සිදු කරන ලද විමර්ශනයේදී තහවුරු වී ඇත්තේ මෙම වීඩියෝව සම්පූර්ණයෙන්ම ව්‍යාජ එකක් වන අතර එය කෘතිම බුද්ධිය (AI) මෘදුකාංග භාවිතයෙන් නිර්මාණය කර ඇති බවයි.

විමර්ශනය සහ සාක්ෂි
1. ඩිජිටල් විශ්ලේෂණය (Digital Forensic Analysis) AI නිර්මාණය තහවුරු කරයි
FactSeeker විසින් මෙම වීඩියෝව ‘Hive Moderation’ ඇතුළු විශේෂිත Deepfake සහ AI හඳුනාගැනීමේ තාක්ෂණික මෙවලම් ඔස්සේ පරීක්ෂාවට ලක් කරන ලදී.

ප්‍රතිඵලය: ඩිජිටල් විශ්ලේෂණ මෙවලම් මඟින් මෙම වීඩියෝව 100% කට ආසන්න සම්භාවිතාවයකින් යුතුව සම්පූර්ණයෙන්ම කෘතිම බුද්ධිය (AI) මඟින් ජනනය කරන ලද එකක් බව තහවුරු කර ඇත.

2. භෞතික විද්‍යා නියමයන්ට පටහැනි වීම
වීඩියෝවේ සෑම දර්ශනයක්ම ඉතා සියුම් ලෙස නිරීක්ෂණය කිරීමේදී (Frame-by-frame analysis), මෙය සැබෑ දර්ශනයක් නොව ඩිජිටල් සජීවීකරණයක් (Digital Animation) බව ඔප්පු කරන භෞතික විද්‍යාත්මක නොගැලපීම් කිහිපයක් අනාවරණය වේ:

කිසිදු ව්‍යුහාත්මක හානියක් සිදු නොවීම: වීඩියෝවේ දැක්වෙන ප්‍රමාණයේ අයිස් කුට්ටි සැබවින්ම පතිත වූයේ නම්, ඒවායේ බර කිලෝග්‍රෑම් කිහිපයක් විය යුතුය. සැබෑ ලෝකයේදී එවැනි විශාල අයිස් කුට්ටියක් වැදුණු සැනින් මෝටර් රථවල වීදුරු කුඩුපට්ටම් වී, වහලවල් තැලී, ගොඩනැගිලි විනාශ විය යුතුය. නමුත් මෙම වීඩියෝවේ දැක්වෙන පරිදි, අයිස් කුට්ටි වාහන සහ වීදුරු මතට වැදී කිසිදු සීරීමක් හෝ හානියක් සිදු නොකර උඩ පනින ආකාරය දක්නට ලැබේ.

අස්වාභාවික චලිතය: මෙම “අයිස් කුට්ටි” පදික වේදිකාව මත පතිත වන්නේ ඉතා සැහැල්ලු ප්ලාස්ටික් බෝල මෙනි. තවද, වීඩියෝවේ වේගය 0.25x දක්වා අඩු කර බැලූ විට, මෙම ඩිජිටල් අයිස් කුට්ටි බිත්ති වැනි ඝන වස්තූන් හරහා කිසිදු බාධාවකින් තොරව විනිවිද යන (Clipping) අස්වාභාවික ආකාරය පැහැදිලිව දැකගත හැක.

නිගමනය
මෑත කාලයේදී කලාපීය වශයෙන් දරුණු කාලගුණික විපර්යාස සහ අයිස් වැසි හේතුවෙන් සැබෑ හානි සිදු වුවද, වීදි මතට දැවැන්ත අයිස් කුට්ටි වැටෙන බව පෙන්වන මෙම නිශ්චිත වීඩියෝව සම්පූර්ණයෙන්ම කෘතිම බුද්ධියේ (AI) නිර්මාණයකි.

සමාජ මාධ්‍ය පරිශීලකයින් මෙවැනි නාට්‍යමය ස්වභාවයක් ගන්නා කාලගුණ වීඩියෝ දර්ශන බෙදා හැරීමට පෙර, ජාතික කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු හෝ විශ්වාසදායක ගෝලීය පුවත් ආයතන මඟින් නිකුත් කරන නිල නිවේදන සමඟ සසඳා බලා තහවුරු කරගන්නා ලෙස FactSeeker උපදෙස් දෙයි.

අපගේ තීරණය: අසත්‍යයි. මෙම වීඩියෝවෙන් සැබෑ සිදුවීමක් නිරූපණය නොවේ; මෙය ඩිජිටල් විනෝදාස්වාදය සඳහා මුලින් නිර්මාණය කරන ලද AI සමාකරණයක් (Simulation) වන අතර, එය වර්තමානයේ වැරදි තොරතුරු ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා අවභාවිත කර ඇත.