මුහම්මද් ඉල්යාස්ගේ අභාවයෙන් පුරප්පාඩු වූ අපේක්ෂකත්වයට වෙනත් අයෙකු නම් කර එවන ලෙස මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව එම පාර්ශ්වයට පසුගියදා දැනුම් දී තිබූ අතර නමක් යෝජනා කිරීම සඳහා ලබාදී තිබූ කාලය 2024 සැප්තැම්බර් මස 05 වන දිනෙන් අවසන් විය.

මුහම්මද් ඉල්යාස්  1990දී යාපනය දිස්ත්‍රික්කයෙන් පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කළ මන්ත්‍රීවරයෙකු වන අතර 2010, 2015, 2019 ජනාධිපතිවරණ සඳහා ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ඉදිරිපත්ව තිබේ. ඒ අනුව 2024 වසර ද ඇතුළත්ව ඔහු සිව්වරක් ජනාධිපතිවරණය සඳහා තරඟ කර ඇත.

ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වීම සඳහා හිටපු හෝ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකුවීමේ අවශ්‍යතාව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 31. (1) අනු ව්‍යවස්ථාව මගින් දක්වා ඇත. මුහම්මද් ඉල්යාස් ඡන්ද හිමියෙකු විසින් නාම යෝජනා කළ අපේක්ෂකයෙකු විය.

”31. (1) ජනාධිපති ධුරයට තෝරා පත්කර ගනු ලැබීම සඳහා සුදුසුකම් ලබා ඇති කවර වූ හෝ පුරවැසියකුගේ නම —

(අ) පිළිගත් දේශපාලන පක්ෂයක් විසින්; හෝ

(ආ) ඔහු ව්‍යවස්ථාදායකයෙහි තෝරා පත් කළ මන්ත්‍රීවරයෙක්ව සිටී නම් නැතහොත් එසේ මන්ත්‍රීවරයෙක්ව සිටියේ නම්, වෙනත් යම් දේශපාලන පක්ෂයක් විසින් හෝ යම්කිසි ඡන්දහිමි නාමලේඛනයක නම ඇතුළත් ඡන්ද හිමියකු විසින්; හෝ

ජනාධිපති ධුරය සඳහා යෝජනා කරනු ලැබිය හැක්කේ ය.“

ඒ අනුව, මුහම්මද් ඉල්යාස් මහතාගෙන් පුරප්පාඩු වූ අපේක්ෂකත්වයට හිටපු හෝ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු නම් කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් පැවතුණි.

මේ සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි කරගැනීම සඳහා අභාවප්‍රාප්ත මුහම්මද් ඉල්යාස්ගේ බිරිඳ වන මොහොමඩ් ඉල්යාස් ජමීනාගෙන් Factseeker කළ විමසීමේදී ඇය සඳහන් කළේ, අදාළ පුරප්පාඩුවට තමාගේ නම යෝජනා කළ බවත් ඇය ව්‍යවස්ථාදායකයේ හිටපු හෝ වත්මන් සාමාජිකයෙකු නොවීම නිසා මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව අදාළ ඉල්ලීම් ප්‍රතික්ෂේප කළ බවත්ය. හිටපු හෝ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ බැවින් එම පුරප්පාඩුව සඳහා කිසිවෙකු නම් කිරීමට අපොහොසත් වූ බව ඇය පෙන්වා දුන්නාය.

මේ පිළිබඳව මැතිවරණ කොමසාරිස් ජෙනරාල් සමන් ශ්‍රී රත්නායක මහතාගෙන් අප කළ විමසීමකදී හෙතෙම පැවැසුවේ, ඇය මැතිවරණ කාර්යාලයෙන් ඉල්ලීමක් කර නැති බවයි. පවතින නීතියට අනුව පිළිගත් දේශපාලන පක්ෂයක අපේක්ෂක පුරප්පාඩුවක් සඳහා ඕනෑම අයෙකු නම් කිරීමේ හැකියාව පැවතුණ ද, ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙකුගේ පුරප්පාඩුවක් සඳහා ආදේශ කළ හැක්කේ හිටපු හෝ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු හෝ මන්ත්‍රීවරියක පමණක් බව ද කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා ප්‍රකාශ කළේ ය.

ඡන්ද පත්‍රිකා මේ වනවිට මුද්‍රණය කර අවසන් පසුබිමක අහිදුරුස් මුහම්මද් ඉල්යාස්ගේ නම ඡන්ද පත්‍රිකාවෙන් ඉවත් නොකරන බවත්, ඔහු වෙනුවෙන් සලකුණු කරන ඡන්ද හෝ මනාප අවලංගු වන බවත් සමන් ශ්‍රී රත්නායක මහතා ප්‍රකාශ කළේය.

ඒ අනුව, 2024 ජනාධිපතිවරණ ඡන්ද විමසීමේ නිල ඡන්ද පත්‍රිකාවේ අපේක්ෂකයින් 39 දෙනෙකුගේ නම් සහ සලකුණු ප්‍රදර්ශනය වේ. එහි හතර වෙනි ස්ථානයේ ඇත්තේ, අහිදුරුස් ‘මුහම්මද් ඉල්යාස්’ මහතාගේ නම සහ ‘එන්නත් සිරින්ජය’ සලකුණ ය.